मलाई चिन्नुहोस्
चिरैतो
Swertia chirayita
ज्वरोमा प्रयोग हुने तीतो हिमाली जडीबुटी। धेरै पहाडी परिवारले यसको खेतीबाट राम्रो आम्दानी गर्छन् — त्यसैले उखेल्नुभन्दा रोप्नु महत्त्वपूर्ण छ।
जोखिममा
03
मेरो कथा
- 01यो यति तीतो हुन्छ कि सानो टुक्राले पूरै जगको पानीमा स्वाद ल्याउँछ।
- 02यो बिरुवा दुई वर्ष मात्र बाँच्छ — एकपटक फुल्छ, बीउ बनाउँछ र मर्छ।
04
मलाई के भइरहेको छ
अत्यधिक दोहन
कति गम्भीर5/5बीउ लागेपछि यो आफैँ मर्ने भएकाले बीउ नपाक्दै उखेल्दा त्यो ठाउँको बिरुवा नै सकिन्छ। प्रतिस्पर्धामा संकलकहरू चाँडै टिप्छन्।
बढ्दो गर्मी
कति गम्भीर3/5पहाड तात्दै जाँदा चिरैतो अझ माथि सर्छ र यसलाई सधैँ लगाउँदै आएका गाउँबाट टाढा पुग्छ।
05
तपाईं मलाई कसरी बचाउन सक्नुहुन्छ
फेरि उम्रने जति मात्र लिनुहोस्
नेपालका धेरै औषधीय बिरुवा हराउँदै छन्, किनकि एउटै नछोडी सबै उखेलिन्छन्। बिरुवा जीवितै राखेर टिप्ने तरिका पनि छ।
बीउ जोगाउनुहोस्
बीउ भनेको बिरुवाले आफूलाई भविष्यमा पठाउने तरिका हो। बीउ जम्मा गरेर बाँड्न केही पनि खर्च लाग्दैन।
विद्यालयमा नर्सरी सुरु गर्नुहोस्
एउटा नर्सरीले वर्षमा सयौं बिरुवा उमार्न सक्छ। एउटा कक्षाले मिलेर गर्न सक्ने सबैभन्दा ठूलो काम यही हो।
07
ठूलाहरूका लागि
- वैज्ञानिक नाम
- Swertia chirayita
- परिवार
- Gentianaceae